Oʻzbekistonlik respondentlarning 52 foizi sogʻliqni saqlash tizimining raqamli imkoniyatlariga yuqori baho beradi

Bu koʻrsatkich STADA Health Report 2026 tadqiqotida qatnashgan 20 davlat boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichdan (28%) qariyb ikki baravar yuqori

Oʻzbekistonliklarning 55 foizi sogʻliq masalalarida sunʼiy intellektdan foydalanadi, 35 yoshgacha boʻlgan yoshlar orasida bu koʻrsatkich 69 foizni tashkil etadi

Aholining 82 foizi sogʻliqni saqlash tizimidan qoniqadi, shu bilan birga asosiy talab hududlarda tibbiy yordamning qulayligi boʻlib qolmoqda

Mamlakat aholisining 48 foizi birorta ham profilaktik koʻrikdan oʻtmaydi

Toshkent, 2026-yil 7-oktabr. STADA farmatsevtika kompaniyasi STADA Health Report 2026 xalqaro tadqiqoti natijalarini taqdim etdi. Oʻzbekiston uchun eng eʼtiborli natijalardan biri davlat sogʻliqni saqlash tizimining raqamli imkoniyatlariga berilgan yuqori baho boʻldi: aholining 52 foizi tizim ularni raqamli tibbiy vositalar va xizmatlar bilan yaxshi taʼminlayotganiga ishonadi, tadqiqotda qatnashgan 20 davlat boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 28 foizni tashkil etadi. Soʻrovda qatnashganlarning qariyb yarmi (49%) oʻz retseptlarini boshqarish yoki tibbiy maslahat berishni "raqamli dorixona"ga ishonib topshirishga tayyor ekanini qayd etdi. Shu bilan birga, yangi texnologiyalar sogʻliqqa kundalik munosabatning bir qismiga aylanib bormoqda: oʻzbekistonliklarning 55 foizi shu maqsadda sunʼiy intellektdan foydalanmoqda.

Shunga qaramay, tadqiqot natijalari oʻzgarishlarning yanada kengroq manzarasini koʻrsatadi. Oʻzbekiston aholisi sogʻliqni saqlash tizimiga yuqori baho beradi, oʻz sogʻligʻini boshqarish qobiliyatiga ishonadi va yangi texnologiyalarni faol oʻzlashtiradi. Ayni paytda qarorlar qabul qilishda eng muhim moʻljal sifatida tibbiyot mutaxassislari va yaqin kishilar saqlanib qolmoqda, tizimdan kutilayotgan asosiy natijalar orasida esa tibbiy yordam qulayligini oshirish va profilaktikani rivojlantirish turadi.

Aholi tizimga va uning raqamli imkoniyatlariga yuqori baho beradi

2026-yilda Oʻzbekiston aholisining 82 foizi davlat sogʻliqni saqlash tizimidan qoniqdi, tadqiqotda qatnashgan 20 davlat boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 56 foizni tashkil etadi. Bu STADA Health Report 2026 ishtirokchisi boʻlgan davlatlar orasidagi eng yuqori koʻrsatkichlardan biridir. Bir yil ichida qoniqqanlar ulushi 13 foiz punktga oshdi. Tizimdan toʻliq qoniqqanlar ulushi ayniqsa sezilarli darajada koʻpaydi: 2025-yildagi 7 foizdan 2026-yilda 22 foizgacha.

Aholi tizimning sogʻliq sohasidagi turli ehtiyojlarni qondirish qobiliyatiga ham yuqori baho beradi. Respondentlarning 65 foizi dorivor preparatlardan foydalanish imkoniyatini, 64 foizi sogʻliqni saqlash sohasidagi inqirozlar davrida koʻrsatiladigan yordamni, 62 foizi keksalarga gʻamxoʻrlikni, 57 foizi profilaktik yordamni ijobiy baholadi. Raqamli imkoniyatlarga munosabat alohida ajralib turadi: aholining 52 foizi tizim ularni raqamli tibbiy vositalar va xizmatlar bilan yaxshi taʼminlayotganiga ishonadi, tadqiqot boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 28 foizni tashkil etadi.

Sunʼiy intellekt sogʻliqni boshqarishning yangi vositasiga aylanmoqda

STADA Health Report 2026 ning markaziy mavzularidan biri sunʼiy intellektning sogʻliqni saqlash tizimiga hamda bemor va tibbiyot mutaxassislari oʻrtasidagi munosabatlarga taʼsiridir. Oʻzbekistonda aholining 55 foizi sogʻliq masalalarida sunʼiy intellektdan allaqachon foydalanmoqda. Yangi texnologiyalarni yosh avlod ayniqsa faol oʻzlashtirmoqda: 35 yoshgacha boʻlgan respondentlar orasida bu koʻrsatkich 69 foizga yetadi.

Sunʼiy intellektdan foydalanishning eʼtiborli holatlaridan biri allaqachon olingan professional tibbiy yordam bilan bogʻliq: aholining 21 foizi shifokorga borgandan keyin ikkinchi fikrni bilish uchun sunʼiy intellektga murojaat qiladi, tadqiqot boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 16 foiz. Shu bilan birga, texnologiyaning mustaqilroq roliga munosabat ehtiyotkor boʻlib qolmoqda. Mamlakat aholisining yarmi hozircha shifokorga murojaat qilish oʻrniga sunʼiy intellekt bilan maslahatlashishni koʻrib chiqishga tayyor emas, 47 foizi esa sunʼiy intellekt qoʻygan tashxisga tibbiyot mutaxassisining tashxisi darajasida ishonishga tayyor emas; shu bilan birga respondentlarning 15 foizi qoʻyilgan tashxisni yaxshiroq tushunish uchun sunʼiy intellektdan foydalanishini qayd etdi. Bundan tashqari, oʻzbekistonliklarning 38 foizi sunʼiy intellekt rivojlanishi bilan tibbiyot mutaxassislari ishonch bildirish mumkin boʻlgan insonlar sifatida yanada muhimroq boʻlib qolishiga ishonadi, tadqiqot ishtirokchilari boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 30 foizni tashkil etadi.

Bundan tashqari, soʻrovda qatnashganlar onlayn dorixonalarda xarid qilish masalasida raqamlashtirishga yuqori darajada tayyorligini (49%) koʻrsatdi. Shu bilan birga, tadqiqot respondentlarining 29 foizi kelgusida tibbiyot mutaxassislari maslahatlarining roli onlayn shaklga oʻtishiga ishonadi. Kelajakda dorixonalarda kutilayotgan innovatsiyalar orasida oʻzbekistonliklar dori-darmonlarni uyga yetkazib berishni (37%), mutaxassis bilan kecha-kunduz maslahatlashish imkoniyatini (33%) va sogʻliqni individual tekshirish imkoniyatini (23%) qayd etdi.

Sogʻliq masalalarida oʻzbekistonliklar shifokor va yaqinlariga tayanadi

Yangi texnologiyalarning rivojlanishi sogʻliq toʻgʻrisidagi qarorlar koʻp jihatdan shaxsiy ishonchga asoslanadigan muhitda kechmoqda. Oʻzbekiston aholisining 55 foizi shifokorlar va boshqa tibbiyot mutaxassislarining fikriga, 53 foizi turmush oʻrtogʻi yoki hamkorining fikriga, 49 foizi oila aʼzolarining fikriga tayanadi. Farmatsevtlar va dorixona xodimlari ham muhim rol oʻynashda davom etmoqda: respondentlarning 43 foizi ularning fikrini hisobga oladi. Oʻzbekiston uchun madaniy va diniy qarashlarning sezilarli roli ham xosdir: aholining 39 foizi ularning taʼsirini qayd etadi, tadqiqot boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 19 foiz. Respondentlarning 31 foizi davlat organlari va institutlariga tayanadi, oʻrtacha koʻrsatkich esa 14 foizni tashkil etadi.

“Bugun Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash tizimi jadal tarzda oʻzgarib bormoqda va bu oʻzgarishlarni odamlarning oʻzi sezayotgani ayniqsa muhim. Tadqiqot ishtirokchilarining yarmidan koʻpi tizimning raqamli imkoniyatlariga yuqori baho beradi, sunʼiy intellekt ham kiradigan yangi texnologiyalardan foydalanish ortib bormoqda. Shu bilan birga, tadqiqot mamlakatimizda sogʻliqqa munosabatning oʻziga xosligini juda yaxshi koʻrsatib berdi: inson uchun shifokor, oila va yaqin kishilar avvalgidek muhim boʻlib qolmoqda. Shu sababli texnologiyalarning rivojlanishi sogʻliqni saqlashning odatiy modelidan voz kechish emas, balki uning ichida yangi imkoniyatlar paydo boʻlishidir. Ularning odamlarga oʻz sogʻligʻi haqida yaxshiroq gʻamxoʻrlik qilishiga va yanada ongli qarorlar qabul qilishga yordam berishi muhim hisoblanadi”, - deydi STADA kompaniyasining Oʻzbekistondagi bosh direktori Baxtiyor Hojimuhamedov.

Aholining 85 foizi oʻz sogʻligʻini mustaqil boshqara olishiga ishonadi

Shifokorlar va yaqin kishilarning yuqori roli sogʻliq uchun shaxsiy javobgarlikning kuchli hissi bilan uygʻunlashadi. Oʻzbekiston aholisining 85 foizi oʻz sogʻligʻini toʻliq yoki asosan nazorat qila olishiga ishonadi, tadqiqot boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 78 foiz. Oʻz sogʻligʻini toʻliq nazorat qilayotganini his qiladiganlar ulushi ayniqsa sezilarli darajada: 45 foiz, 20 davlat boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 13 foiz.

Tadqiqot ishtirokchilarining qariyb yarmi, yaʼni 48 foizi, sogʻliq masalalarida xabardorlik uchun javobgarlik, eng avvalo, insonning oʻzida ekaniga ishonadi. Shu bilan birga, 41 foizi bu rolni tibbiyot mutaxassislariga, yana 41 foizi esa davlat zimmasiga yuklaydi.

“Agar qoʻshimcha mablagʻ muntazam ravishda kelib tursa va uni faqat oʻz sogʻligʻingizga sarflash mumkin boʻlsa, undan qanday foydalanardingiz?” degan savolga javob berganlarning 29 foizi mablagʻni biologik faol qoʻshimchalar va vitaminlar xarid qilishga sarflashini qayd etgan. Shu bilan birga, oʻzbekistonliklar sogʻliqni qoʻllab-quvvatlash texnologiyalar (ilovalar, fitnes-trekerlar va boshqalar) xaridi uchun mablagʻ sarflashga kamroq (9%) tayyor.

Mamlakat aholisi tibbiy maʼlumotlar oqimida ham oʻrtacha koʻrsatkichdan koʻproq ishonch bilan harakat qiladi: 40 foizi sogʻliq toʻgʻrisidagi kerakli maʼlumotlarni topa olishi va tushuna olishiga ishonadi, tadqiqot boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 22 foizni tashkil etadi.

Asosiy talab - tibbiy yordam qulayligi

Sogʻliqni saqlash tizimidan yuqori darajada qoniqish kelgusi oʻzgarishlarga talab yoʻq degani emas. Agar Oʻzbekiston aholisi tizim rivojlanishining ustuvor yoʻnalishlarini oʻzi belgilash imkoniga ega boʻlganida, 59 foizi eng avvalo qishloq va yetarli darajada taʼminlanmagan hududlarda tibbiy yordam olish imkoniyatini yaxshilagan boʻlardi. 36 foizi birlamchi tibbiy yordam qulayligini oshirardi, 35 foizi navbatlarni qisqartirib, tibbiyot mutaxassislari sonini koʻpaytirardi, 33 foizi keksalarga gʻamxoʻrlikni yaxshilagan boʻlar edi. Shu bilan birga, respondentlarning 13 foizi raqamli tibbiy vositalar va teletibbiyotga keyingi investitsiyalarni birinchi navbatdagi oʻzgarishlardan biri sifatida koʻrsatdi. Shunday qilib, tizimning raqamli imkoniyatlariga berilgan yuqori baho, eng avvalo, tibbiy yordamning hududlar boʻylab yanada tekis taqsimlanishiga boʻlgan talab bilan uygʻunlashadi.

Profilaktika zaif nuqta boʻlib qolmoqda

Yana bir sezilarli tafovut aholining oʻz sogʻligʻini boshqarish qobiliyatiga boʻlgan yuqori ishonchi bilan amaldagi profilaktik xatti-harakati oʻrtasida mavjud. Oʻzbekiston aholisining 48 foizi mavjud profilaktik koʻriklarning birortasidan ham oʻtmaydi, tadqiqot boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich esa 33 foiz. Mavjud barcha koʻriklardan faqat 16 foizigina oʻtadi.

Soʻnggi yillarda holat sezilarli oʻzgardi: profilaktik koʻriklardan oʻtmaydigan aholi ulushi 2023-yildagi 25 foizdan 2025-yilda 39 foizga va 2026-yilda 48 foizga koʻtarildi. Shu bilan birga, mavjud barcha koʻriklardan oʻtadiganlar ulushi 38 foizdan 16 foizgacha qisqardi. Shunga qaramay, aholining oʻzi profilaktikaning qadrini tan oladi. Agar ularda faqat sogʻliqqa sarflash mumkin boʻlgan qoʻshimcha mablagʻ paydo boʻlsa, 32 foizi uni eng avvalo profilaktik koʻriklar va skriningga yoʻnaltirardi.

STADA Health Report 2026 natijalari Oʻzbekiston aholisining oʻz sogʻligʻiga munosabati qanday oʻzgarayotganini koʻrsatadi. Tizimga va uning raqamli imkoniyatlariga berilgan yuqori baho yangi texnologiyalarni faol oʻzlashtirish va odamlarning oʻz sogʻligʻini mustaqil boshqarish qobiliyatiga boʻlgan yuqori ishonchi bilan uygʻunlashadi. Shu bilan birga, tibbiyot mutaxassislari va yaqin kishilar eng muhim moʻljal boʻlib qolmoqda, tizimdan kutilayotgan asosiy natijalar orasida esa tibbiy yordam qulayligi va profilaktikani rivojlantirish turadi.

STADA Health Report 2026 haqida

STADA Health Report oʻn uchinchi yil ketma-ket oʻtkazilib, odamlarning salomatligiga va sogʻliqni saqlash sohasidagi asosiy oʻzgarishlarga munosabatini oʻrganadi. Oʻzbekiston tadqiqotda toʻrtinchi marta qatnashmoqda.

STADA Health Report 2026 tadqiqoti Human8 xalqaro tadqiqot kompaniyasi tomonidan 2026-yilning fevral-mart oylarida onlayn soʻrov usulida oʻtkazildi. Soʻrovda 20 davlatdan 18 yoshdan 99 yoshgacha boʻlgan 19 514 respondent qatnashdi. Har bir davlatda yosh, jins va yashash hududi hisobga olingan reprezentativ tanlanma shakllantirildi. Ishtirokchilar 40 dan ortiq savolga javob berdi. Hisobotning 2026-yilgi elektron versiyasi, shuningdek 2022-2025-yillardagi hisobotlar www.reportstada.net saytida mavjud.

Matbuot uchun aloqa: press@stada.kz